Als werkbudget voor de ontvlechting van de bestaande ambtelijke samenwerking met Aalsmeer haalt de gemeente voorlopig vier ton uit de algemene reserves.  Dat althans stellen B&W de gemeenteraad voor, die er op 11 december over moet beslissen. Het uit elkaar gaan op zich gaat 5 á 10 miljoen euro kosten, zei fractievoorzitter Kees Noomen in een raadsvergadering.

Er komt overigens een andere vorm van samenwerking tussen de twee gemeenten. Daar gaan Amstelveen vanuit, maar Aalsmeer is ook met Uithoorn op een verkenningstoer, volgens Noomen. Amstelveen wil zo snel mogelijk de procedure van beëindiging van de nu bestaande samenwerking rond hebben en daarbij de ambtelijke organisatie zo weinig mogelijk belasten. Vóór de start van het ontvlechtingsproces moeten heldere afspraken over aanpak, planning en spelregels voor de ontvlechting worden gemaakt, waar beide gemeenten zich aan verbinden. Stellen B&W de gemeenteraad voor. Daarover is ook een brief naar het college van Aalsmeer gestuurd. En de kosten moeten zo laag mogelijk zijn, vinden de Amstelveense bestuurders.

Dienstverlening

Na het overleg met Aalsmeer moet duidelijk zijn of Amstelveen, na de ontvlechting, nog wel dienstverlening aan Aalsmeer wil blijven bieden. En, zo ja, welke dienstverlening dat dan is en tegen welke voorwaarden. Zoals bekend wil Aalsmeer niet bijdragen aan de investeringen in ICT, die Amstelveen zich getroost. Het bloemendorp wil per 1 januari 2022 uit de nu bestaande regeling stappen en intussen niet meer bijdragen voor ICT.

Eind november

Eind november verwacht Amstelveen de resultaten van een door een extern bureau gedaan onderzoek over de wijze waarop men het best wat de bestaande samenwerking betreft uit elkaar kan gaan. Het bureau onderzoekt wat de gevolgen van een mogelijke ontvlechting van de organisatie zal zijn voor de dienstverlening aan inwoners en ondernemers en de juridische, financiële, organisatorische en personele consequenties ervan.

Frictiekosten

De ontvlechting brengt frictiekosten met zich mee, weten B&W.  Het gaat daarbij om de kosten die samenhangen met het proces op zich en meerjarige kosten, voortvloeiend uit boventalligheid van Aalsmeer naar Amstelveen overgegaan  personeel (inclusief kosten van huisvesting en overige overhead).

Een substantieel deel van de Amstelveense ambtelijke organisatie werkt nu voor Aalsmeer. In hoeverre deze formatie boventallig zal raken, hangt af van onder meer aantal medewerkers dat (weer) in dienst treedt bij Aalsmeer. Daarbij speelt ook een pakket voorwaarden een rol van een met de vakbonden overeen te komen sociaal plan. Ook zijn de kosten van de ontvlechting afhankelijk van natuurlijk verloop en de afbouw van de flexibele schil in de organisatie.

Opbrengst

“Wanneer wij met Aalsmeer tot overeenstemming kunnen komen over de levering van een pakket dienstverlening na de ontvlechting kunnen we de opbrengst daarvan betrekken bij de raming van de kosten van de ontvlechting”, zeggen B&W.

Maar om tot duidelijke afspraken over een eventuele voortzetting van de dienstverlening aan Aalsmeer te komen. is het volgens hen noodzakelijk dat eerst het geschil over de bijdrage van Aalsmeer aan de kosten van ICT / digitalisering van de ambtelijke organisatie wordt opgelost. “Alle dienstverlening behelst een ICT-component, die daar onlosmakelijk aan verbonden is. De oplossing van het geschil kan richting geven aan de manier waarop wij omgaan met ICT-kosten voor dienstverlening die wij in de toekomst eventueel leveren aan Aalsmeer”, menen B&W, die de ruzie ruim vóór 31 maart 2020 uit de wereld willen hebben.

44 REACTIES

  1. Wat een verspilling van tijd, aandacht, energie en geld. Die hadden allemaal natuurlijk beter besteed kunnen worden aan de dingen die het bestaansrecht van een gemeente vormen. En kennelijk is niemand verantwoordelijk voor deze puinhoop. Amstelveen is wel een heel bijzondere gemeente, of moeten wij dit allemaal normaal vinden?

  2. Ik heb wel eens gelezen dat het heel normaal is, dat zo’n 5% van ons landelijk belastinggeld opgaat aan bestuurlijke fouten, planningen enz. Dan mag je aannemen dat op gemeentelijk niveau hetzelfde gebeurt.

  3. Het probleem lijkt te zijn ontstaan doordat het ICT-systeem van Amstelveen een puinhoop was en Aalsmeer daar niet (meer) aan wilde meebetalen. Was het niet beter, sneller, goedkoper en voor iedereen prettiger geweest als Amstelveen gewoon eerlijk had toegegeven dat zij verantwoordelijk was voor de onnodige kosten en daarom Aalsmeer had ontslagen van de verplichting om daaraan nog verder bij te dragen. Amstelveen en Aalsmeer hadden zich dan meteen kunnen concentreren op hun nieuwe vorm van samenwerking waaraan kennelijk toch nog steeds behoefte bestaat?

  4. Beste Robert,
    Ik ben blij dat je er “lijkt” bijzet dat het een puinhoop is. Want wat is en dan een puinhoop. welke dienstverlening kon niet geregeld worden door ICT problemen? Je komt zelf uit de ICT, je weet dat programma’s steeds groter worden en als je niet steeds nieuwe hardware neemt systemen te langzaam worden. Inderdaad met die vernieuwing van licenties is 1 en ander niet goed gegaan maar is toch redelijk snel opgelost en ik denk dat niemand dat gemerkt heeft. En ook al wil Aalsmeer hier niet aan meebetalen dan zou dat betekenen dat de tarieven voor de geleverde dienstverlening uiteindelijk omhoog zouden gaan want ergens zal het betaald moeten worden. ICT is gewoon de stok om een hond te slaan net zou als jij ook altijd die stok vindt om op Amstelveen en in het bijzonder op Herbert te katten. Het werkelijke probleem heeft hier natuurlijk niets mee te maken en gaat gewoon om de macht en bang zijn om je baantje te verliezen. Dat mag overigens en is heel logisch maar haal er geen “puinhoop” bij alleen omdat je het weer goed uitkomt. Ik hoop dat Aalsmeer zich goed laat voorlichten want als ze een beetje een berekening maken wat het hen gaat kosten alleen al voor ICT schrik je je dood en realiseren ze zich dat ze eigenlijk een metsieje voor een gannef hebben. Kijk maar op internet wat dat betekent. Is bargoens.

    • ‘Your comment is awaiting moderation’ staar er boven mijn reactie op jouw reactie. Ik weet dus niet of jij die te zien krijgt. Johan Bos moet mijn reactie nog goedkeuren. Spannend.

    • Nou Kees , RvW geeft altijd opbouwende kritiek om de democratische transparantie in onze gemeente te bevorderen en dat daar ook wel eens wat azijn bij komt is part of the deal, niet 🤪🤪😂
      Ik maak me daar ook wel eens schuldig aan. Dat is het zout in de pap, anders wordt het zo saai.

    • Beste Kees, je hebt al een oordeel over mijn reactie voordat je die gelezen hebt. Dat heet een vooroordeel en is gebaseerd op vooringenomenheid. Voor een democraat is dat een slechte instelling.

      Mijn reactie bestond louter uit citaten van berichten over de ICT-kwestie. Misschien was het te lang. Ik zal hem in stukken knippen en dan maar hopen dat Johan Bos mij toestaat dat ik hem citeer.

  5. “Beste Kees, voor een democraat kan je wel erg slecht tegen kritiek en tegenspraak, terwijl die toch de motor én brandstof van democratie vormen.”Ik baseer mijn oordeel op berichtgeving die destijds niet door jouw werd tegengesproken. Zoals:

    “Dat plotseling en in allerijl de gemeente bijna 3 miljoen extra moet uitgeven om een ramp op ICT gebied te voorkomen, nadat er vorig jaar al € 1,7 miljoen werd ingepompt, is een soort overval van de gemeenteraad. Die staat gewoon met de rug tegen de muur. In het geheim is hij nog eens geïnformeerd. In die meeting achter gesloten deuren zijn volgens de burgemeester concurrentiegevoelige gegevens met de raadsleden gedeeld. Met het oog op die bedrijfsgegevens waren media er niet welkom, want niets mocht publicitair uitlekken. Burgemeester Bas Eenhoorn heeft de raadsleden nog eens op het hart gebonden dat die informatie vertrouwelijk is, melden politieke bronnen. Die zwijgen, bang een wetsovertreding te begaan, verder dan ook als het graf.
    Hun zwijgzaamheid betreft eigenlijk een tegen chantage aan schurend offensief van B&W. De nieuwe coalitie waarop die steunt, is vrijwel gelijk aan de andere. Verbazingwekkend dat die uitgave van drie miljoen – plus de mededeling dat daarmee de financiële kou geenszins uit de lucht is (het gaat in dit geval gewoon om achterstallig onderhoud) – niet eerder werd gecommuniceerd. Behendig is de strop over de verkiezingen heen getild. De nieuwe gemeenteraad krijgt die nu voor de kiezen en kán niet anders dan groen licht geven.”
    Bron: https://amstelveenblog.nl/2018/04/22/ict-chantage/

  6. “U hebt geen ICT probleem, maar een organisatieprobleem, dat niet op een ICT-manier is op te lossen”, zei fractievoorzitter Martin Kortekaas van GroenLinks in de raadscommissie Algemeen Bestuur en Middelen (ABM) tegen wethouder Frank Berkhout. Zowel hij als onder meer fractievoorzitter Ruud Kootker van Burgerbelangen (bbA) vond op het raadhuis een complete cultuuromslag nodig, want digitalisering is daar nog steeds niet goed geland. De wethouder was wel geschrokken van de drie rapporten, waarop ook die onheilsprofeten zich baseerden, maar een radicale koerswijziging ging hem te ver.”

    Bron: https://amstelveenblog.nl/2019/03/16/koerswijziging-nodig-op-raadhuis-door-ict/

  7. “Er is, naar zijn [Ruud Kootker, bbA] mening, meer aan de hand dan alleen een louter technisch ICT probleem. “Wie aan dat idee probeert vast te houden vertoont struisvogelgedrag. Wie denkt dat de implementatie van de aanbevelingen alle problemen gaat oplossen heeft het aan het verkeerde eind”, zei hij donderdag. De partij: ‘Daarmee bedoelde Kootker dat een radicale cultuuromslag binnen de ambtelijke organisatie noodzakelijk is.’ [..] De bbA –voorman baseerde zijn ongerustheid op de uitkomsten van een drietal rapporten waarin men o.a. tot de conclusie kwam dat niet alleen de ICT organisatie, maar ook de business onvoldoende is toegerust ‘om de in de bedrijfsvoering noodzakelijke ontwikkelingen gestalte te geven’.”

    Bron: https://amstelveenblog.nl/2019/03/17/kritiek-burgerbelangen-op-ict-beleid/

  8. Beste Robert,
    Kritiek is nooit leuk maar ik voel me in dit geval ook niet aangesproken.
    Raadsleden zijn slechts de controleurs van het college en die zijn vaak weer afhankelijk van de directie waar het college wel verantwoordelijk voor is.
    Dat er veel geld bij moet , moest en nog miljoenen gaan komen zal ik niet ontkennen maar van puinhoop , wat jou natuurlijk goed uit zal komen lijkt me geen sprake. Ook je nieuwe politieke vrienden laten wat politieke ballontjes op maar van stilstand, niet leveren of afschrijven op systemen die niet doen wat we graag willen heb ik geen wetenschap van. Dus het woord puinhoop is niet op zijn plaats. Dat het beter moet zal ik ook niet ontkennen maar met ICT is het nooit genoeg, en als je eenmaal in de fuik van die consultants zit kom je er bijna niet meer uit en ga je financieel helemaal los aan implementatie en licentiekosten. Was dit ook niet gedeeltelijk jouw beroep? Dit is ook precies wat Aalsmeer boven hun hoofd hangt.
    Je moet ook niet alles geloven wat je leest. weet je als wat een metsieje is?

  9. Beste Kees, zolang jij Kootker (bbA) en Kortekaas (GL) niet kunt tegenspreken, vertrouw ik op hun kritische conclusies op basis van de drie rapporten en van hun eigen ervaringen, kennis en inzicht.

    Ik heb niets gelezen wat niet overeenkwam met mijn eigen ervaringen. De betiteling ‘puinhoop’ lijkt mij alleszins gerechtvaardigd.

    De gemeenteraad en de lokale pers falen in het uitoefenen van hun controlerende functie. Johan Bos zou de enige kritische journalist in Amstelveen zijn als hij journalist was. Helaas is hij slechts kroniekschrijver en bovendien een kritiekloze bewonderaar van Herbert Raat, net als jij.

  10. Uiteindelijk zullen de inwoners van Aalsmeer ook ontdekken dat voor niets alleen de zon op gaat. Het staat natuurlijk heel stoer dat hun bestuurders eens even flink op tafel slaan, maar uiteindelijk krijgen diezelfde inwoners gewoon de rekening voor die move. Een eventuele samenwerking met Uithoorn verandert daar niets aan. Zo Uithoorn al zou wíllen samenwerken met Aalsmeer, want daar staat men natuurlijk ook op scherp nu ze zien waartoe Aalsmeer in staat is.

  11. De arrogante en smalende toon waarop hier over het Aalsmeerse gemeentebestuur wordt geschreven, maakt hun beslissing des te begrijpelijker.

    Ik denk dat de Aalsmeerders juist heel goed kunnen rekenen maar dat zij er alleen te laat achter zijn gekomen dat de Amstelveense bestuurders en gemeenteraad er met al hun arrogantie een potje van maken (en dat niet willen erkennen).

  12. “Dat plotseling en in allerijl de gemeente bijna 3 miljoen extra moet uitgeven om een ramp op ICT gebied te voorkomen, nadat er vorig jaar al € 1,7 miljoen werd ingepompt, is een soort overval van de gemeenteraad,” schreef Johan Bos vorig jaar. “Dat er veel geld bij moet , moest en nog miljoenen gaan komen zal ik niet ontkennen,” schreef de fractievoorzitter van de grootste partij van de gemeenteraad hierboven.

    Het ICT-debacle heeft inmiddels dus al ruim 4,7 miljoen euro gekost en daar zouden nog de nodige miljoenen bij komen. De wens van Aalsmeer om uit deze bodemloze put te kruipen en zich weer los te maken van het Amstelveense wanbestuur, gaat ook miljoenen euro’s kosten.

    En toch mag je dit geen puinhoop noemen..

  13. Beste Robert,
    Het heeft niets met arrogantie te maken. Ik ben zelf 1 van die initiatiefnemers geweest om de samenwerking ooit te stimuleren. En ik zou niets anders willen dat we dit kunnen continueren want we hebben gewoon er allebei schaalvoordelen van. Toen was een handshake tussen Pieter Litjens en Jan van Zanen voldoende.
    Maar het komt je natuurlijk goed uit om het college weer in diskrediet te brengen.
    Je hebt alleen de pech dat in het vorige college een PVDA wethouder de leiding hier over had en nu een D66 en daar ben je toch iets milder want dit waren ooit je vrienden.
    Maar oh wee als dit ook HR was dan was dat weer koren op je molen geweest.
    Het gaat vaak niet zo zeer om extra uitgaven alswel om gewone uitgaven die je uberhaupt moet doen om de systemen draaiende te houden. Daar komt nog bij dat veiligheids Eisen voor de overheid enorm zijn opgeschroeft.Het is als je thuis wacht en wacht om je oude computer te vervangen. De hardware en software doen het nog maar gaat allemaal heel langzaam.
    Eigenlijk door niet tijdig te vervangen heb je in die tijd een kostenvoordeel gehad want de systemen waren al afgeschreven en daar heeft Aalsmeer ook van geprofiteerd.
    Heeft natuurlijk niet zo veel zin jou te overtuigen want je wil dit toch niet horen.

  14. Beste Kees, jouw reactie op inhoudelijke kritiek is steevast een persoonlijke aanval, in dit geval ook op de bestuurders en raadsleden van Aalsmeer. Ruud Kootker (bbA) en Martin Kortekaas (GL) laat je echter buiten schot ondanks hun stevige kritiek op de falende bestuursorganisatie van Amstelveen. Vind je het niet collegiaal om op hen te schimpen of hebben zij gewoon te veel gelijk maar moet dit wel binnenskamers blijven?

  15. Kees, je onzinnigste argument is wel dat Aalsmeer ervan zou hebben geprofiteerd dat Amstelveen (bewust?!) niet tijdig haar ICT-systeem (hard- en software) had geactualiseerd en vervangen.

  16. Volgens Kees Noomen, fractievoorzitter van de VVD en dus controleur van het college, zijn die 4,7 miljoen euro (plus de miljoenen euro’s die daar nog bij komen) geen extra uitgaven maar ‘gewone uitgaven die je uberhaupt moet doen om de systemen draaiende te houden’.

    Als dat zo is, waarom waren die uitgaven dan niet begroot en werden de gemeenteraad en Aalsmeer hiermee overvallen?

    Samen met zijn opmerkingen over het bewust niet op orde houden van het ICT-systeem geeft Kees Noomen zelf de beste bewijzen voor het wanbestuur en -beleid die Aalsmeer terecht deden besluiten om hiervoor niet langer te willen opdraaien.

    De hoge afschrijvingen op hard- en software zijn juist gebaseerd op hun snelle veroudering. Wie daarmee geen rekening houdt, loopt organisatorisch en financieel achter de feiten aan en is verantwoordelijk voor een puinhoop.

  17. @Johan Bos, u schrijft dat de gemeente ‘voorlopig’ vier ton uit de algemene reserves haalt als werkbudget voor de ontvlechting van de ambtelijke samenwerking met Aalsmeer.

    Volgens Kees Noomen (VVD) gaat die ontvlechting 5 á 10 miljoen euro kosten.

    Die kosten komen dus bovenop de circa 10 miljoen euro die het op orde brengen van het gemeentelijke ICT-systeem gaat kosten. We hebben het dus over 20 miljoen euro aan onvoorziene – en dus niet begrote – uitgaven.

    Vraag 1:
    Waarom noemde u alleen die schamele vier ton in de titel van uw artikel? Zo lijkt het wel alsof de volle waarheid voor de burgers wordt verhuld.

    Vraag 2:
    Waar kunnen wij de drie rapporten lezen waarop de fractievoorzitters van GL en BbA hun pleidooi voor een cultuuromslag in de gemeentelijke organisatie baseerden?

    • 1. Dat bedrag komt uit een brief die B&W aan de gemeenteraad schreven, wordt uit de algemene reserve gehaald en betreft de procedure die nu wordt gevolgd.
      2. Ook de ramin van 5 á 10 miljoen (100% marge) van Kees Noomen heb ik genoemd. Dat bedrag zal het gevolg zijn van immense maatregelen die nodig zijn. Een de van de ambtenaren uit Aalsmeer is nu bij Amstelveen in dienst etc. Duidelijkheid daarover is er – gelet op de marge – nog.
      3. Vraag 2 is mij niet duidelijk.

  18. @JB, hoezo onduidelijk? Ik baseer mij op wat u daarover zelf op 16 en 17 maart jl had geschreven (zie beide citaten hierboven), zoals:

    “De wethouder was wel geschrokken van de drie rapporten, waarop ook die onheilsprofeten zich baseerden, maar een radicale koerswijziging ging hem te ver.”

    Die vier ton verhullen de werkelijke kosten van het wanbestuur en -beleid.

    @Ruud Kootker, kunnen gewone Amstelveners die drie verontrustende rapporten ook lezen? Door alle bestuurlijke en journalistieke verhulling is mijn interesse nu wel gewekt.

    • Schelden en aantijgen kunnen ze wel, die liberalen. Probeer eens op een normale toon te discussiëren.

      Bedankt voor de link, trouwens.

      Je bewees daarmee wel precies mijn punt: Johan Bos had die het bestaan van drie rapporten wel vermeld, maar er niet bij verteld of en waar zij te lezen waren. Omdat hij zich vaak beklaagt over het geheimzinnige gedoe van gemeentebestuur en -raad, ging ik ervan uit dat die rapporten ook wel geheim zouden zijn. Bovendien heb ik afgeleerd om in het onoverzichtelijke gemeentelijke informatiesysteem te gaan zoeken.

      • Die link is gewoon de aanwijzing opvolgen van Ruud Kootker die hij hierboven gaf. Hij reikte het zowat op een dienblad aan en in binnen drie klikken op de gemeentewebsite staat het op je scherm. Niks ingewikkeld, zeker niet voor een (ex) ICT consultant zou ik denken..

  19. Drie dingen werden door de lokale media verhuld c.q. niet adequaat bericht:

    1. Het totaalbedrag van 20 miljoen euro voor niet-begrote ICT- gerelateerde kosten.
    2. Het feit dat het gemeentebestuur (met goedvinden van de gemeenteraad) uit zuinigheid (‘kostenvoordeel’) er bewust voor heeft gekozen om de hard- en software van het gemeentelijke ICT- systeem niet tijdig te updaten of te vervangen toen die afgeschreven waren. (Dit wanbeleid heeft geleid tot de voorspelbare torenhoge extra kosten.)
    3. De inhoud of vindplaats van de drie kritische rapporten die ertoe hadden geleid:
    a) dat fracties van GL en bbA pleitten voor een ingrijpende cultuuromslag van de bestuurlijke organisatie,
    en
    b) dat de gemeente Aalsmeer besloot om niet langer voor de hoge extra kosten op te draaien en zich dus weer te willen losmaken uit de innige ambtelijke samenwerking met Amstelveen.

    • Bedankt JB, CeeBee en Kees Noomen schreven ook al zoiets. Ik ben liever lachwekkend dan naïef, goedgelovig en volgzaam. Ik reageer alleen op wat ik zie, ervaar en lees. Is dat niet de bedoeling?

      • Ziet u ooit wel eens iets, al is het maar één ding, wat goed gaat? Of is dat niet uw bedoeling? U lijkt louter een kruistocht tegen media, gemeenteraad en bestuur te voeren. Mag natuurlijk, als dat nu eenmaal uw hobby is, maar is ook dat niet een beetje naïef? Constant complotdenken is vaak ook goedgelovig en volgzaam…..

  20. JB, ik reageer alleen op wat ik (niet) in uw artikelen las. Daarbij was mij opgevallen dat het gemeentebestuur en u bij voorbeeld wél het schamele bedrag van 4 ton euro noemen maar nooit alle niet-begrote kosten van de ICT-ellende bij elkaar opgeteld.

    Kees Noomen (VVD), CeeBee (VVD) en u (VVD-vriendelijk) vallen mij persoonlijk aan omdat ik dat schrijf. Volgens mij is uw weblog en deze reactie- en discussieruimte daarvoor bedoeld.

    Ik krijg steeds meer begrip voor Aalsmeer. Hier bestaat geen democratisch klimaat.

    • Niemand weet precies wat het gaat kosten. Zelfs Noomen hield een marge van 100% aan. U reageert altijd op wat ik niet schrijf, in plaats van van wat ik wél schrijf. Maar dat wordt nu eenmaal door uw selectieve haat gevoed. Dat ik nu ‘VVD-vriendelijk’ ben, laat ik graag voor uw rekening. Wij wachten af hoe het verder met Aalsmeer gaat.

  21. @JB, het is ronduit misleidend om het over een paar ton euro te hebben terwijl het om vele vele miljoenen gaat.

    @CeeBee, niks zelfbeklag. Ik vraag jullie (Kees, Johan en jou) alleen om niet steeds meteen zo persoonlijk te worden.

    Ik baseer mij op wat ik lees, weet en zelf heb ervaren. Als jullie het daarmee niet eens zijn, dan kunnen jullie mij gewoon zonder geschimp en gescheld tegenspreken met feiten en argumenten. Dat heet discussie en daarvoor is deze ruimte bedoeld.

    • Ik schreef over de brief van B&W aan de raad, waarin die vier ton werd genoemd. Over de andere bedragen had ik het al eerder gehad. Dit ging alleen om de procedure, niet over wat het uiteindelijk allemaal kost (waarover de meningen uiteen lopen). Wat u betreft had ik dus over die brief niet mogen reppen?

  22. U kunt zich afvragen of u uw publicitaire medewerking wilt verlenen aan bestuurlijke zelfreclame en verhulling.

    Het geringe bedrag van 4 ton is volkomen irrelevant gezien de enorme bedragen die in werkelijkheid gemoeid waren, zijn en zullen zijn met het ICT-debacle en met de daarmee samenhangende ontvlechting met Aalsmeer.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.