De gemeente Amstelveen subsidieert een aanvraag voor de plaatsing van 42 struikelstenen, oftewel Stolpersteine, ter nagedachtenis aan Joodse oorlogsslachtoffers zonder (directe) nabestaanden. De aanvrager en de gemeente zien in die individuele gedenktekens een breed gedragen maatschappelijk initiatief ontstaan. Uiteindelijk komt er voor alle 166 Amstelveense Joodse slachtoffers een struikelsteen.

De stenen dienen als eerbetoon, maar ook als educatief middel voor huidige en volgende generaties.

 Nagedachtenis

In meer dan 25 landen liggen Stolpersteine ter nagedachtenis aan de vervolgde en vermoorde slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog, behalve Joden ook Sinti, Roma, homoseksuelen en verzetsstrijders. Struikelstenen zijn gedenktekens in de vorm van een messing plaatje in het trottoir voor vroegere woonhuizen van mensen die door de  nazi’s zijn verdreven, gedeporteerd of vermoord. Het is een project van de Duitse kunstenaar Gunter Demnig.

Elsrijk en Randwijck

De 42 aangevraagde struikelstenen liggen in Elsrijk en Randwijck waar de slachtoffers woonden of kinderen in die tijd op school zaten. Op deze manier kunnen zij helpen om het verhaal van de Tweede Wereldoorlog te vertellen. “De steentjes moeten de geschiedenis voor volgende generaties tot leven brengen”, zegt wethouder Herbert Raat (monumenten en erfgoed). “We hebben in Amstelveen het prachtige herdenkingsmonument ‘Nooit meer teruggekomen’ met daarop de namen van de 166 Amstelveense oorlogsslachtoffers. De struikelsteentjes vormen een extra individueel gedenkteken, waardoor de geschiedenis nog meer tot leven komt. Zeker voor kinderen op de basis- en middelbare school. We willen dit initiatief dan ook onderdeel maken van het lespakket Historisch Besef. Het bijzondere aan deze 42 struikelstenen is, dat ze zijn bestemd voor Joodse oorlogsslachtoffers die geen nabestaanden hebben om een steen voor hen aan te vragen.”

Struikelstenen

Initiatiefnemer is de in Amstelveen opgegroeide arts Linda Dekhuijzen. Zij hoopt dat de eerste aanvraag een stimulans is voor de Amstelveense gemeenschap ook struikelstenen aan te vragen. “Het zou zo mooi zijn als alle oorlogsslachtoffers straks een eigen steentje hebben”, zegt Dekhuijzen. Samen met Guus Bayards besteedt zij veel tijd aan stamboomonderzoek en het opsporen van nabestaanden. “Tijdens een van de struikelsteenplaatsingen in Amsterdam vertelde een nicht van de slachtoffers dat ook de buren van haar familie waren vermoord. Voor hen was er echter niemand die een aanvraag kon doen voor een herdenkingssteen. Dit heeft mij ertoe gebracht om dit in Amstelveen te doen. Het zou prachtig zijn als mensen zonder nabestaanden via een breed gedragen maatschappelijk initiatief uit de anonimiteit worden gehaald.”

Educatie

Dekhuijzen heeft samen met Stichting Stolpersteine onderzoek gedaan naar de 166 oorlogsslachtoffers. Onder hen bevinden zich 25 kinderen: Twaalf in de basisschoolleeftijd en dertien in de middelbare schoolleeftijd. De gemeente liet ook onderzoek doen naar slachtoffers onder de Roma, Sinti en LHBTI-gemeenschap. Die zijn er volgens haar niet. Dekhuijzen en de gemeente willen de struikelstenen in samenwerking met scholen als educatief middel inzetten door bijvoorbeeld samen met de schoolkinderen een aanvraag en legging van een struikelsteen te verzorgen. Ook bekijkt de gemeente of zij toegevoegd kunnen worden aan de bestaande Historische Route door Randwijck-Elsrijk-Patrimonium. De (meeste) slachtoffers woonden in deze wijken of zaten hier op school.

Fotobijschrift: Wethouder Herbert Raat en initiatiefnemer Linda Dekhuijzen bij het herdenkingsmonument ‘Nooit meer teruggekomen’ waar de namen ingegraveerd staan van de 166 Amstelveense Joodse oorlogsslachtoffers.

8 COMMENTS

  1. Wethouders doen alsof het geld uit hun eigen zak komt.

    Als belastingbetalers betalen wij mee aan de herverkiezingscampagne van de coalitie die graag aan de macht wil blijven.

    Waarom geen herdenkingsmonumenten voor verkeersslachtoffers en voor slachtoffers van huiselijk geweld en zinloos geweld?

    • Er zijn zo’n 1000 van die stenen in Amsterdam te vinden en ook een heleboel in Rotterdam. Toch niet direct broedplaatsen van VVD-adepten deze steden. Ze kosten zo’n €200,—/stuk. In totaal dus zo’n €8400,— of te wel een goede 9 cent per Amstelvener en nog aftrekbaar van de belasting! ( ANBI) Er walmt weer een overheerlijke spruitjeslucht uit deze opmerking van onze stadshartbewoner.

    • Fijn, Frank, maar geef eens antwoord op mijn vraag: Waarom geen herdenkingsmonumenten voor verkeersslachtoffers en voor slachtoffers van huiselijk geweld en zinloos geweld?

  2. Het lespakket ‘historisch besef’ in Amstelveen begint knap vol te raken. Ben benieuwd of schoolkinderen dit nog allemaal gaan opnemen.

  3. Mijn ervaring met Amsterdamse schoolkinderen is dat ze meestal zelf vragen wat zo’n Stolperstein is als ze er één zien en dat het wel indruk op ze maakt.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.