Burger centraal in omgevingswet

Eigenlijk is centralisatie en participatie door de burgers de essentie van de nieuwe Omgevingswet, die begin volgend jaar van kracht wordt. Het betekent dat een massa verordeningen in één gemeentelijke regeling wordt ondergebracht.

“Met deze wet worden de regels voor ruimte, water, infrastructuur, milieu, natuur en water, kortom over de hele ruimtelijke ordening, samengevoegd en vereenvoudigd”, zegt de gemeente zelf.

Burger centraal

Dat is een uitvloeisel van wat in Den Haag is bedacht. Daar worden 26 wetten tot één terug gebracht en zestig algemene maatregelen van bestuur tot vier. Vijfenzeventig ministeriële regelingen worden omgevormd naar één omgevingsregeling.

 De burger zou meer centraal komen te staan, zeggen wet en gemeente. Men heeft als burger straks maar één vergunning voor een aangemeld project nodig via één loket. En bij de gemeente neemt één verantwoordelijke de beslissing. Een bundeling van wetten en daaruit voortvloeiende regelingen dus. Het proces neemt overigens vele jaren in beslag. In een bijeenkomst voor Amstelveense raadsleden werd gezegd dat men er in feite de komende tien jaar zoet mee is.

Eén plan

Talloze verordeningen en beleidsstukken moeten in een plan worden geïntegreerd in één plan, zoals Algemene Plaatselijke Verordening, Afvalstoffenverordening, Kapverordening en de regeling voor het erfgoed, maar ook bijvoorbeeld wat is afgesproken over Airbnb. Elke gemeente is onder de Omgevingswet verplicht zo’n Omgevingsplan voor de gehele gemeente vast te stellen. Het lijkt allemaal gemakkelijker te worden qua deregulering, maar voorlopig kost het heel wat hoofdbrekens bij de gemeente om de zaak voor te bereiden.

‘Bruidsschat’

Programmamanager implementatie Omgevingswet/RO José van der Veldt (foto), bij de gemeente Hollands Kroon, vertelde bezig te zijn met een Verordening Fysieke Leefomgeving (VFL) als voorbereiding op de komst van de Omgevingswet. Die is volgens Van der Veldt voor elke gemeente waarschijnlijk een uitdaging. Haar VFL vormt de basis voor het Omgevingsplan. Samen met de Omgevingsvisie, de instructieregels van het Rijk en de provincie Noord-Holland, alsmede de zogenaamde bruidsschat (Rijksregels die naar gemeenten komen), staat dat ook Amstelveen te wachten.

Bundeling

De regels voor de bevoegdheid van de burgemeester, zoals de openbare orde, komen volgens de nieuwe wet niet in het Omgevingsplan, dat de fysieke leefomgeving bundelt.

Vereenvoudiging van de regelgeving voor ruimte, infrastructuur, milieu, natuur en water, alsmede het centraal stellen van de burger staat in de wet centraal. Met meer ruimte voor initiatieven van inwoners – die de gemeente zegt ook te willen, maar in feite voortkomt uit haar voorbereiding van de wet – en de procedures worden korter.

In de praktijk betekent de nieuwe wetgeving dat er één vergunning, bij een initiatief of project van inwoners. Zij hoeven dus maar één vergunning aan te vragen bij één loket en daarna neemt ook één verantwoordelijke een beslissing. Met voorkomt dus zo te zien een hoop ambtelijk gepraat. Gemakkelijker voor de aanvrager en de aanvraag wordt sneller afgehandeld.